‘Onze kasbatterij laat telers minder gas verbruiken’ – Financiëel Dagblad

Tekst: Stijn van Gils
Foto: Friso Keuris voor het FD
Bron: Financiëel Dagblad

Maar liefst 9% van het gas dat Nederland verstookt, is nodig om kassen te verwarmen. Dankzij een speciale warmtebatterij van Liesanne Wieleman (28) kan dat verbruik waarschijnlijk flink naar beneden. Verschillende telers gaan het product binnenkort op grote schaal uittesten.

‘Sorry, meer kan details ik helaas nu echt niet geven’, zegt Liesanne Wieleman. Haar bedrijf Thermeleon is net begonnen met een patentaanvraag voor een speciale warmtebatterij voor in de glastuinbouw. Zolang die aanvraag loopt, is de Delftse ingenieur terughoudend met het geven van technische informatie, al had ze graag meer willen vertellen, zegt ze.

En dus blijft het een beetje mysterieus hoe het innovatieve systeem van de in 2020 officieel opgerichte Delftse start-up precies werkt.

Het komt erop neer dat Wieleman, samen met anderen, een systeem heeft ontwikkeld dat overtallige warmte uit de kas kan opslaan en later weer kan teruggeven. Zonder pomp en zonder dat het systeem enige elektriciteit nodig heeft. Eenmaal geïnstalleerd levert de ‘batterij’ een besparing op van zo’n 10% tot 30% op de stookkosten.

‘Bij langer bestaande bedrijven is het verdienmodel al snel leidend’

Liesanne Wieleman


Start-ups stimuleren verandering
De kiem voor Thermeleon ontstond in 2017. Wieleman, toen nog student bouwtechnologie aan de TU Delft, wilde maar wat graag meedoen aan een vak om te leren een onderneming op te zetten. Het zijn volgens haar namelijk vooral de kleine start-ups die de wereld echt duurzamer kunnen maken. Bij langer bestaande bedrijven is het verdienmodel immers al snel leidend en moet er gedacht worden binnen de bestaande kaders.

‘Maar om mee te kunnen doen, had je wel een idee voor een nieuwe onderneming nodig’, zegt ze. En dus sloeg ze samen met medestudent Dora Vancso aan het brainstormen. Talloze mogelijkheden passeerden de revue, zoals een soort draaibare winter- en zomergevelsysteem om de temperatuur in gebouwen goed te houden. ‘De meeste ideeën ben ik allang weer vergeten.’ En toen kwam plots het plan om kassen energie te laten besparen met behulp van materiaal dat warmte vasthoudt. Een kas kan in de felle zon immers behoorlijk heet worden, maar op andere momenten is er veel energie nodig om een kas op temperatuur te houden.

Onbewust beïnvloed
Affiniteit met de glastuinbouw had Wieleman toen nog niet. ‘In de Randstad zit je natuurlijk vlak bij het kassengebied, maar ik had geen kennis over de sector’, zegt ze. Waarom de studenten dan toch op dit idee zijn gekomen? ‘Ik denk dat we onbewust zijn beïnvloed.’ De brainstorm was namelijk in een kasachtige vergaderzaal.

Wieleman schreef een brief met haar plannen aan tientallen telers. ‘Als ik die mail teruglees, waren we echt nog in de voorbereidende fase’, zegt ze. Maar verschillende telers reageerden positief en met behulp van hun feedback wisten ze hun ontwerp aan te passen. ‘Telers zijn erg bereid om ideeën van buiten de sector te gebruiken. Als het idee maar concreet is.’

Aanvankelijk dachten de studenten dat een kas vooral opgewarmd moest worden. ‘We hadden er geen rekening mee gehouden dat het ook te heet kan worden en telers daar evengoed mee worstelen.’ Ook ontdekten de studenten dat het gewenste klimaat nogal verschilt van gewas tot gewas. ‘Snijbloemen hebben bijvoorbeeld baat bij een constante temperatuur, terwijl er bij kasgroente een groot verschil tussen dag en nacht moet zijn.’

Emigratie naar Canada
Net voor de oprichting van Thermeleon in 2020 emigreerde Vancso naar Canada. Wieleman wilde door en ging op zoek naar een nieuwe zakenpartner. Die vond ze in technisch natuurkundige Jildou de Jong, die ze had leren kennen tijdens hetzelfde vak ondernemen. ‘Ze had me gezegd: als je ooit nog iemand zoekt met mijn achtergrond, dan ben ik er. Dus twee jaar later belde ik met: “Zullen we een kopje koffie drinken?”.’

Wieleman en De Jong startten in 2020 formeel met het bedrijf, dat nu acht teamleden telt. Het oorspronkelijke ontwerp is inmiddels flink omgegooid. Zo wordt meer met één materiaal gewerkt (waardoor de batterij beter te recyclen is) en is de batterij minder complex. Ook is het ontwerp nu beter toe te passen in bestaande kassencomplexen. Op dit moment zijn de teamleden vooral bezig om de techniek op te schalen. Eerst met een toepassing op één hectare en daarna groter. ‘Het is een hele innovatieve sector. Bijna alles is geautomatiseerd. Het is mooi om daar nog wat aan toe te kunnen voegen.’

Mislukken is voor Wieleman niet meer mogelijk. ‘Zelfs al zouden we failliet gaan. Ik ga hier nooit spijt van krijgen.’